سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

44

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

خراب ماند تا در زمان خلافت عمر وقتى مسلمانان قوت گرفتند آن را عمارت كردند . 3 - قول ديگر اين است كه از ظاهر سياق آيه اينطور معلوم مىشود كه مقصود از مانعين مساجد كفار مكه بودند كه قبل از هجرت حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم بمدينه مانع شدند و نگذاشتند پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلّم داخل مسجد الحرام شود و از ابا عبد اللَّه عليه السلام روايت ميكنند آنها كفار قريش بودند كه نميگذاشتند رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم وارد مكه و مسجد الحرام شود . 4 - در بعضى روايات ديگر دارد كه مسلمانها در مكه مسجدى داشتند و كفار مكه آن را خراب كردند . مساجد جمع مسجد است و مسجد محل سجده‌گاه است و البته بيت المقدس يا مسجد الحرام هر كدام باشد محل سجده بسيار دارد . وَ سَعى فِي خَرابِها ممكن است اعتراض شود كه كفار قريش يا باقى كفار كوشش در خرابى مسجد الحرام نكردند و از آيه چنين برمىآيد كه كفار سعى در خرابى مسجد نمودند از اينجا معلوم مىشود كه مقصود مسجد الحرام نيست . بعضى از مفسرين از اين اعتراض پيش‌بينى نموده چنين گويند عمارت هر چيزى نسبت به آن فايده و نتيجه‌اى است كه بايستى مترتب بر آن گردد و خرابى آن نيز به لحاظ عدم ترتب همان فايده است پس به لحاظ مانع گرديدن آنها از دخول مؤمنين در مسجد - الحرام و نماز خواندن در آنجا صحيح است گفته شود كفار سعى در خرابى مسجد الحرام نمودند أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلَّا خائِفِينَ « اولئك » اشاره به همان كسانى است كه مانع گرديدند از دخول مسلمانها در بيت المقدس يا مسجد الحرام هر كدام باشد پس بر چنين كسانى روا نيست كه داخل آن مسجد گردند و اگر بخواهند داخل گردند بايستى مسلمانها مانع گردند اين است كه فرموده آنان داخل نميگردند مگر اينكه ترسناكند .